Yazar

Alperen KÖK

Kategori

Gastronomi

Yayınlanma Tarihi

Şubat 17, 2021

Yazar Instagram

alperenkok

Somut olmayan kültürel miras kapsamında ele alınan gastronomik ürünleri Kaşlı, Cankül, Köz ve Ekici (2015) de miras kavramından hareketle bir ulusun mutfağının teknik bilgileri, asırlardır kuşaklardan süregelen besinlerin tür zenginliği, hazırlanıp sunulması ve özelliklerinin gastronomik miras olarak kabul edilebileceğini dile getirmişlerdir. Gastronomik ürünler bölge halkının yaşamları boyunca besin tedarik etmek için gösterdikleri davranışları, gelenek ve görenekleri, alışkanlıkları, bu zamana dek kullanılan araç ve gereçlerin yanı sıra sunumlarla etkinlikleri kapsamaktadır. Gastronomik ürünler aslında yöre kültürünü yansıtmaktadır. Bu unsurlar gelecek nesillere aktarılabildiği sürece toplumlar kültürel kimliklerini koruyabilmektedir (Bayram, 2018). Özellikle yerel gastronomik ürünlere olan ilgi her geçen gün artmaktadır. Bu durum yalnızca ürünlerden gelir elde edilmesi ile sınırlı olmayıp, aynı zamanda bölgesel tanıtıma katkı sağlamakta, ayrıca yerel gastronomi ürünlerinin standartlara kavuşmasını, korunmasını ve sonraki nesillere aktarılmasını desteklemektedir. Korunmuş, standardı oluşturulmuş ve kalite ölçütleri çerçevesinde üretimi yapılan yerel gastronomik ürünler, bölgeyi/bölgeleri hem ulusal hem de uluslararası düzeyde tanıtma ve pazarlama etkisi sağlayabilmektedir (Bucak ve Aracı, 2013).

Hjalager (2002), gastronomik ürünlerin dört kategoride ele alınabileceğini belirtmiştir. Bunlardan ilki yerel gelişim aşamasında yer alan ürünlerdir ve bu ürünler turizm sektörü içerisinde doğrudan kullanılmaktadır. Turistik destinasyonlardaki pazarlarda satılan her türlü sebze ve meyve yerel gelişim kategorisinde yer alan ürünlere örnektir. Bir diğeri yatay gelişim aşamasındaki gastronomik ürünlerdir. Bu sınıftaki yerel gastronomi ürünleri, spesifik kalite standartlarına uygun olarak üretilmekte ve sunulmaktadır. Çeşitli besin maddelerinden elde edilerek veya türetilerek yeni bir ürün ortaya çıkmaktadır. Bu sınıflandırmaya üzümden elde edilen köme, pestil ve pekmez; sütten elde edilen peynir; erişte, zeytinyağı ve çeşitli meyvelerden üretilen şaraplar örnek verilebilir. Üçüncüsü dikey gelişim aşamasında bulunan ürünlerdir. Bu noktada yerel gastronomik ürünler, başka bir turizm ürünü ile birleştirilmiştir. Örnek olarak çeşitli etkinliklerde sunulan gastronomik ürünler, gezilerde ziyaret edilen şarap ve peynir imalathaneleri gösterilebilir. Dördüncü sınıflandırma ise çapraz gelişim aşaması şeklinde adlandırılmıştır. Buna örnek olarak; gastronomik ürünlere yönelik medya merkezlerinin kurulması, alanın profesyonellerine yerel gastronomi kursları verilmesi ve farklı yerel gastronomik ürünlerin keşfedilmesi amacıyla çalışmalar yapılması sayılabilir (Akt; Güllü ve Karagöz, 2019).

Bayram, Ü. (2018). Gastronomik Kültürel Miras Olarak Buldan Günbalı. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(1), 361–371.

Bucak, T. ve Aracı, Ü. E. (2013). Türkiye’de Gastronomi Turizmi Üzerine Genel Bir Değerlendirme. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16 (30): 203-216.

Güllü, M. ve Karagöz, Ş. (2019). “Yöresel Bir Gastronomik Ürün İncelemesi: Zile Kömesi”, Journal of Academic Value Studies, Vol:5, Issue:3; pp: 367-375 (ISSN:2149-8598)

Hjalager A. M., (2002). “A Typology of Gastronomy Tourism”, Hjalager A. M., Richards G., 21-35, Tourism and Gastronomy, London and New York.

Kaşlı, M., Cankül, D., Köz, E. N. ve Ekici, A. (2015). Gastronomik Miras ve Sürdürülebilirlik: Eskişehir Örneği. Eko-Gastronomi Dergisi, 1(2), 27-46.