Bu yazımızda yaklaşan kış aylarında yazı nasıl mutfaklarımızda saklayabiliriz onu derledik.

Yazar

Nimet Günkurusu

Kategori

Gastronomi, Kültür

Yayınlanma Tarihi

Eylül 5, 2020

Yazar Instagram

nimet.gunkurusu

Teknoloji ile hayatımıza giren birçok yenileşme faaliyetleri günümüz mutfak şartlarında vazgeçilmezlerimiz arasında çoktan yerini aldı bile. Böylelikle yaz lezzetlerini kışa saklamak kış lezzetlerini yaza saklamak hayatımızın vazgeçilmezlerinin arasında yerini aldı bile. Öyle ki 1 yıl boyunca yazın güzelliklerini özlemekle olmaz…
Salça: Hayatımızın olmazsa olmazı her yemeğin ana kahramanı salçalar. Domates salçası, Biber salçası . O güzel yemeklere o güzel lezzetleri veren salçalar yazdan özenle hazırlanır kışa hazırlanır. Salçanın en güzeli güneşte kuruyandır elbette ama günümüz şehir planlarında bu pek de mümkün olmayabilir güneşte kurutma salçalar yerini kaynatma salçalara bırakmış bulunmakta domatesler rendede veya blender yardımı ile çekilir pamuklanma, kokma yapmaması için tuz ayarlaması yapılır ve salça kıvamını alana kadar kaynatılır, Her ne kadar biber salçası için bunu yapmak mümkün olmasada imkanlar dahilinde çekirdekleri alınan biberler salça makinası yardımı ile çekilir tuz ayarlaması yapılır ve güneşte kurutulur. Kışın sofralarımızda yerini alması için dinlenmeye alınır.

Tarhanalar Kurutulmuş Gıdalar
Kışın müthiş soğuğu ile içinizi ısıtacak vazgeçilmez lezzeti ile büyülü bir çorbadır tarhana. Tarhana: Döğme buğdayı ile süzme yoğurdun pişirilmesi ile yapılan gerek buzlukta gerek konserve yöntemi ile gerekse güneşte kurutularak birçok saklama fonksiyonuna sahip olan tarhanalar yazdan özenle hazırlanılarak kışın sofralarımızda eşsiz lezzeti ile yerini alır. İsteğe bağlı olarak toz haline getirilerek saklanır

Konserve Gıdalar: Hayatımızda büyük bir yer edinmiş hemen hemen herkesin yaz kış vazgeçemediği konserve gıdalar bazen iyiki varlar. Birçok marketlerde kolayca bulunmaya başlasada çoğu kişi el yapımı konserveleri tercih etmektedir. Öyle ki emektar ev hanımlarımız bütün yazı o küçücük konserve kavanozlarına sığdırmayı çok iyi becerebiliyorlar, Gelin hep birlikte konserveleri inceleyelim:
Domates Konservesi: Özellikle kış aylarında fahiş fiyatlara çıkan hayatımızın olmazsa olmazı domatesi yazdan saklamak ve yaz lezzeti ile yemek o kadar büyük bir nimet ki, o lezzeti o kokusu adeta kış soğuğunda içimizi ısıtır hale geldi. Şimdi o güzel domatesleri nasıl yazdan saklayacağımızı inceleyelim Domatesin de bilindiği gibi bir çok türü vardır yayla domatesi, Çanakkale domatesi. Bursa Domatesi, Pembe Domates her ne kadar her birinin kendine has eşsiz lezzeti olsa da hepsinin yapımı aynıdır. Öncellikle kabuğunu soyduğumuz domatesler ince ince doğranır içine isteğe bağlı yeşilbiber doğranır ve tuz ayarlaması yapılıp ocağa konulur kaynamaya başlayan domatesler kavanozlara doldurulur ve ağızları sıkıca kapatılır emniyet düğmesi olan kavanoz kapakları kullanılırsa bozulma riski daha aza düşürülmüş olur.

Sebze Konserveleri: Birçok yaz sebzesi eğer kışa saklanmazsa kendisini o kadar çok özletir ki bunun için en alternatif sağlıklı yaz sebzelerine ulaşmak ancak konserve yolu ile bunu mümkün kılar. Kurutma yolu ile de saklanabilir fakat içinin suyu çekilme yaptığı için lezzet kaybına sebep olur. Alternatif sebze konserveleri: Ayşe Kadın Fasulye Konservesi, Patlıcan Konservesi. Kabak Konservesi, Közlenmiş patlıcan konservesi, közlenmiş biber konservesi Yeşilbiber konservesi, daha birçok sebzenin konservesini yapmak mümkün nasıl mı? Aldığımız taze sebzeler doğranıp yağda 5-6 dk. kavrulduktan sonra kavanozlara doldurulup kapakları sıkıca kapatılıp kapak tarafından tencereye koyulup kapaklarını tutana kadar kaynatılır ve serin bir yerde kış için dinlenmeye alınır.

Fermente Ürünler Turşular: Turşu kurma çeşitli sebze ve meyvelerin salamura adı verilen tuzlu, asitli çözeltide bir süre bekletilerek uzun süre saklanabilecek hale getirilmesidir. Genelde kırsal alanda kışa hazırlığın önemli bir kısmıdır. Elde edilen ürüne turşu denir.
Turşu deyince akıllarımıza ilk olarak Adile Naşit ile İle Münir Özkul’un kavgası gelir en güzel turşu sirke ile mi olur limon ile mi? Bence ne ile olursa olsun turşunun her hali güzel olur. Öyle ki turşu da belli bir seviye kat etmiş bulunmakta bizim halkımız, patlıcan şeftali yaban eriği, Pancar, ayva, elma, armut, ayva, karpuz, mantar, enginar, soğan ve daha akla gelmeyecek birçok turşu çeşitleri… Kaba tarifle lahana, salatalık, havuç, acı biber tatlı biberin tuzlu sirkeli veya limonlu su ile fermente edilmesiyle yapılan turşular yaz kış sofralarımızda yerini alır.

Peynirler: Yaz kış fark etmeksizin sofralarımızda büyük bir yer kaplayan peynirler sofraların olmazsa olmazı haline gelmiştir. Günümüzde her ne kadar her türlü peynir çeşidine ulaşım kolay olsada paketli peynirlerde eski geleneklerle yapılan el yapımı peynirin lezzetini bulmak mümkün değildir buda kış ayları için yazdan ekstra özenle hazırlanan peynirleri damak tadını bilenler için vazgeçilmez kılar. En bilinen kışlık peynir basma peynir, deri peyniri. tulum peyniridir. Yapımı oldukça zahmetli olsada lezzetini alınca değer dediğimiz peynirler Belli bir miktardaki süte peynir mayası koyularak pişirilir, pişirilen peynir suyundan süzülerek çuvala konulur ve suyu aldırılır suyu aldırılıp kalıplaşan peynir tekrar tuz ile ufalanıp ağırlık yardımı ile suyu tekrar aldırılır. İsteğe göre bidona, tuluma, deriye, küplere basılır ve kış için soğuk dolaplarda bekletilir.

Makarnalar Erişteler: Herkes şuan hazır paketli gıda kullanıyorken elde yapılan ürünlerin kıymeti o kadar iyi anlaşışıtyor ki…
Elde yapılan makarna ve erişteler lezzetinden ötürü o kadar kıymetli ki çoğu insanlar için kışa hazırlık günlerinde erişteleride asla es geçmezler. Erişte hamuru mayasız sert bir hamur yoğurularak elde edilir yine isteğe bağlı olarak lezzet ve renk vermesi amacı ile ıspanak, domates, salça. bal kabağı, kırmızı pancar ilave edilerek de yoğurulabilir ve ince ince açılan hamurlar jülyen biçimde kesilirek fırında veya güneşte kurutulur.

Pekmez: Özellikle kış aylarında kansızlıkla birlikte gelen üşümeye birebir gelen pekmezin yapımıda oldukça zahmetli olsada yazdan hazırlanıp kışın sofralarda yerini alır. Pekmez dut, harnup, incir, üzüm gibi tatlı meyvelerin havan, pres, çiğneme yardımı ile ezilerek suyu çıkarılır beyaz renkli olan pekmez toprağı eklenip kaynatılarak koyu bir renk ve kıvam alması ile oluşur.

Nar Ekşisi: Sofraların vazgeçilmezi haline gelen nar ekşisi oldukça zahmetli uğraşlar sonucunda karşımıza çıkar. Yine pekmez gibi nar tanelerinin tek tek ayıklanıp ezilmesi ve kaynatılması sonucu sofralarımıza gelir. Pekmezden ayrılan tek yanı tadının tatlı değil ekşi olması ve içeriğinde beyaz toprak bulunmamasıdır. Eylül Ekim aylarında yapılır ve 1 aylık dinlendirme süresinden sonra sofralarımızda yerini alır.

Reçeller: Mevsiminde Toplanan tatlı yaz meyvelerinin en güzel saklanma halidir reçeller. Kış ayların da kalabalık kahvaltılarda en güzel renkleri ile sofralarımıza eşlik eder. Şeftali, kabak, vişne, sarı kiraz, yaban mersini, üzüm, çilek, kayısı, erik, dut, incir ve daha birçok türevi ile yapılan reçeller ayıklama işlemi ile çekirdekli meyvelerin çekirdekleri alınır ve bir gece önceden toz şeker ile suyunun bırakması sağlanır ardından ateşte karamelize olana kadar kaynatılır ve kış için kavanozlara alınıp saklanır.

Kışlık Ekmek( Yufka): Birçok köylerde beldelerde halen devam eden imece usulu yapılan kışlık yufka ekmekler mayasız yoğrulan hamurun udak bezeler alınıp tek tek yufka inceliğinde açılıp odun ateşinde gevrek hale getirilmesi ile yapılır kullanım sırasında ise az miktarda su serpiştirilerek yumşatılır ve ekmek yerinde kullanılır.

Salamura Ürünler : Tuzun mucizevi güçleri ile kış hazırlaklarının arasında yer alan salamura ürünler zeytin, yaprak, peynir, hiç zor işlevden geçmeyerek sadece tuzlu su ile yumuşayıp çürümesi engellenerek sofralarımızda yerini alır.

Dondurucu Ürünleri( Buzluk) Dondurucular soğutucular hayatımızın olmazsa olmazlarının arasında yerini aldı bile mutfak için en kullanışlı ürün olması ile ile beraber en önemli fonksiyonu koca bir yazı içinde sakıyabilmesidir. Öyleki tüm tazeliğini koruyarak bezelye, barbunya. fasulye, bamye, patlıcan, mısır, kabak, kapya biber gibi donmaya dayanıklı ürünleri kış için ürüne göre kızartılarak, kavrularak, haşlanarak saklıyabiliriz.

Kış için yazın lezzetini sizler için derledik belki sizde denemek istersiniz. Şimdiden Kolay gelsin.
Kaynakça : Wikipedia